برنامه مراقبتی و پیشگیری از چاقی در کودکان و نوجوانان

چاقی از شایع ترین اختلالات تغذیه ای در میان کودکان و نوجوانان است . طبق بررسی های انجام شده ۲۴-۲۱ درصد کودکان و نوجوانان آمریکائی اضافه وزن دارند و ۱۵ درصد آنها چاق هستند  به عبارت دیگر از هر ۵ کودک یک کودک حدود ۲۰% اضافه وزن دارند و بر طبق مطالعات انجام شده در ایران شیوع اضافه وزن و چاقی بین ۱۰ تا ۲۰ درصد گزارش شده است .

با توجه به تغییرات سریع شیوه زندگی بویژه در جنبه های تغذیه ای و فعالیت جسمی با تغییر الگوی بیماریها و افزایش بیماریهای غیر واگیر بنحو چشمگیری بیشتر شده است . که علت بخش اعظم این بیماریها ریشه در چاقی دوران کودکی و نوجوانی دارد .

عوامل متعددی در بروز چاقی دخالت دارند . از جمله ارث ‏، عوامل اجتماعی و فرهنگی خصوصاً عادات غذائی ، گرایش به مواد مقوی و پر کالری و کم ارزش از نظر غذائی ،  کم تحرکی و …

در برنامه مراقبتی اتخاذ شده باید رژیم غذائی مناسب ، ورزش طولانی مدت نداوم ، حمایت خانواده ، و باید به این مسئله توجه داشت که کلیه اقدامات بدون مشارکت و حمایت دیگر اعضاء خانواده موفقیت آمیز نخواهد بود .

در کنترل کم تحرکی ، تشویق کودک به شرکت در فعالیت های قدرتی – محدود کردن مدت زمان تماشای تلویزیون ، بازیهای کامپیوتری . برنامه ریزی منظم روزانه ۲۰ الی ۳۰ دقیقه .

در اصلاح رژیم غذائی تنظیم یک برنامه غذائی با کالری محدود . همراه با آموزش خانواده و رفتار درمانی محدود کردن همه انواع چربیها خصوصاً چربی اشباع شده اجتناب از مصرف مقدار زیاد مواد غذائی پرچرب مثل چیپس ، پیتزا ، استک ( Fost Food ) الزامی است . به توصیه WHO  دریافت چربی باید به زیر ۳۰ درصد از کل انرژی کاهش یابد . همچنین باید به والدین آموزش داد که از غذا به عنوان روشی جهت امتیاز دادن به کودک و مهار کردن او استفاده نکنند . همچنین نگرش والدین را باید اصلاح کرد که چاقی را نشانه سلامتی کودک ندانند .

در اغلب موارد مشکلات روانی مثل افسردگی نیز با چاقی همراه است . بنابراین حمایت عاطفی و روانی نوجوانان نیز باید مورد توجه قرار گیرد .

با توجه به اینکه ۸۰ درصد این کودکان و نوجوانان در بزرگسالی هم دچار چاقی و مشکلات ناشی از آن می شوند ، پیشگیری و درمان از بیش از پیش در الویت است که اصل مقاله به تفصیل در این باره بحث خواهد شد .

عادات نامطلوب جاری در شیوه زندگی کودکان و نوجوانان جامعه ما علاوه براینکه تهدیدی برای سلامتی این گروه سنی آسیب پذیر تلقی می شود . کشور ما را در معرض خطر اپیدمی بیماریهای غیر واگیر در طی دو دهه آینده قرار داده است . پیروی از شیوه سالم زندگی می تواند به کاهش این بیماریها کمک کند .

در مجموع اهمیت نقش متخصصین بیماریهای کودکان و دست اندرکاران بهداشت و سلامت کودکان و نوجوان و ضرورت ملاحظات بنیادی بر همکاری جامعه در پیشگیری بیماریهای سنین بزرگسالی بیش از پیش احساس می گردد .